सुर्खेत भदौ ५ : कर्णाली प्रदेश राजधानी विरेन्द्रनगर सुर्खेतकाे नजिक लाटीकाेइलीमा ऐतिहासिक साँस्कृतिक तथा धार्मिक महत्वकाे सम्पदा काँक्रेविहार अवस्थित छ । विभिन्न आकृतिमा ढुङ्गा कुदेर निकै काैशल कला बाट निर्माण गरिएको छ । काँक्रेविहार मध्यकालीन खस राज्यको समयमा १३ ओै शताब्दीमा राजा अशाेक चल्लकाे पालामा निर्माण भएको पाइन्छ । विक्रम संवत् २०१२ सालदेखि याेगी नरहरिनाथले प्रचार गरि चर्चामा ल्याएका थिय । त्यस यता पुरातत्व विभाग र अनुसान्धान विधहरुकाे ध्यानाकर्षण भई जिर्ण काँक्रेविहार २०५७ देखि पुन: निर्माण भएको हाे । इतिहासका जानकार अनुसार विक्रम संवत् १८९० भुकम्पले जिर्ण बनेकाे मान्यता छ भने अर्कोतिर युद्व वा लडाइँको समयमा याे आक्रमण गरि जिर्ण भएको पाइन्छ ।
स्थानीय जानकार तथा यश काँक्रेविहार संरक्षणमा गरिरहेका सुरत बहादुर रावलका अनुसार काँक्रेविहार भित्र २०२८ वटा मुर्ति रहेको बताए । याे काँक्रेविहार वन क्षेत्र अवस्थित याे नेपालकाे पहिलाे संरक्षीत बन क्षेत्र १७५ हेक्टरमा भएको र मंदिर क्षेत्र १.३० हेक्टरमा रहेकाे छ । यहाँ बाैद्व तथा हिन्दु धर्मावलम्बीहरु काँक्रेविहार पुग्ने गर्दछन । कर्णाली घुम्ने सबैको राेजाई काँक्रेविहार बन्न पुगेको छ । हराभरा वन भित्र रहेको काँक्रेविहार पुग्दा ढुङ्गा कला काैशल द्वारा निर्माण मुर्ति संरचना हेर्दा सबै माेहीत बन्दछन भने निर्माण र इतिहासबारे जिज्ञासा उत्पन्न हुनेगर्छ ।
दैनिक सयाै पर्यटन यहाँ पुग्ने गर्दछन । कर्णाली प्रदेश राजधानी विरेन्द्रनगरबाट करिब चार किलोमिटर टाढा रहेको काँक्रेविहार पुग्न पक्की माेटरबाटाे भएपनि बाटाेकाे स्तरउन्नती र काँक्रेविहार भित्र अन्य पर्यटक लाेभ्याउने याेजनामा सम्बन्धित क्षेत्रकाे ध्यानाकर्षण नभएको स्थानीय गुनासो रहेकाे छ । साथै ऐतिहासिक तथा पुरातात्विक पक्षको अध्यन अनुसन्धान हुनुपर्ने स्थानीय सुरत बहादुर रावल बताउँछन् । काँक्रेविहार अझेै व्यवस्थित याेजना अभाव भएपनि कर्णाली पुग्ने सबैकाे राेजाई उत्तम पर्यटकीय गन्तव्य बनेर पर्यटक पर्खीरहेकाे छ ।
