नेपाली इतिहासमा सबभन्दा ठूलो आधिहुरी तुफान लिएर राजनीतिक परिवर्तन गर्ने युद्ध जनयुद्ध हो । जनयुद्धको इपिसेन्टर लुम्बिनीका रोल्पा रुकुम र गण्डकीका केहि जिल्ला हुन । जुन स्थान पर्यटनको लागि महत्त्वपूर्ण स्थान हुन् ।
नेपालका लागी गुरिल्ला ट्रेल लुकेको हिरा हो । संघीय प्रदेश र स्थानीय गरि तिनै तहको सरकारले राजस्व संकलनको मुख्य स्रोत बनाउन सक्नुपर्छ । जसका लागी प्रचारप्रसारका साथै यस सम्बन्धित काम गर्ने निजि संघ संस्था र व्यक्तिलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्छ ।
यस सम्बन्धि लामो समय काम गरिरहेका बालकुराम पुन यस्तो भन्छन्
´गुरिल्ला पदमार्ग गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशको आकर्षक गन्तव्यस्थलका रुपमा विकास गर्न सकिन्छ ।
गुरिल्ला पदमार्गमा माओवादी ‘जनयुद्ध’का चिनारी र अवशेषको पनि अनुभव बटुल्न पाइन्छ । माओवादी छापामार हिँड्ने बाटो, सेल्टर, तालिम केन्द्र, बङ्कर, माओवादी नेताका बैठकस्थल आदिको अवलोकन गर्न सकिन्छ। अन्नपूर्ण हिमशृङ्खलादेखि, धवलागिरि, गुर्जा, पुथा, चुरेनलगायत हिमालको दृश्यले पनि गुरिल्ला पदयात्रालाई थप रोमाञ्चकता प्रदान गर्छ ।’
उनी भन्छन् ´बागलुङ, म्याग्दी र पूर्वी रुकुममा फैलिएको ढोरपाटन सिकार आरक्ष यो ट्रेकको प्रमुख आकर्षण हो। ‘गुरिल्ला ट्रेकबारे पुस्तक पनि प्रकाशित छ, गुगल नक्सा पनि उपलब्ध छ, अरू पदमार्गको भन्दा बेग्लै अनुभवका लागि गुरिल्ला ट्रेक रोज्न सकिन्छ, साहसिक र रोमाञ्चक यात्रा रुचाउनेका लागि यो उपयुक्त गन्तव्य हो। अग्ला पहाड, भिरपाखा, खोला र खोँच हुँदै हिँड्नुपर्ने भएकाले गुरिल्ला पदयात्रामा निस्कँदा सोही किसिमको बन्दोबस्ती मिलाउनुपर्ने हुन्छ। `
उनी भन्छन् ´ गुरिल्ला ट्रेकमा पर्यटक आकर्षित गर्न सके यस क्षेत्रका एतिहासिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक धरोहर र सम्पदा उजागर हुनेमा कुनै दुई मत छैन। माओवादी जनयुद्धबारे बुझ्न र अध्ययनका लागि यो पदमार्ग पाठशाला हुन सक्छ, ।`
पुनले भने, ‘मगर जातिको सघन बसोबास रहेकाले तिनको भाषा, संस्कृतिको खोज–अनुसन्धान गर्ने थलोका रूपमा पनि यो क्षेत्रलाई विकास गर्न सकिन्छ । विगतमा युद्धबाट गुज्रेका ग्रामीण बस्ती, त्यहाँको जनजीवन र संस्कृतिको अनुभव दिलाउन आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई गुरिल्ला ट्रेकमा आकर्षित गर्न सकिन्छ।`
